ISO 27001 en NEN 7510 zijn beide normen voor informatiebeveiliging, maar ze verschillen in scope en doelgroep. ISO 27001 is een internationale, sectoronafhankelijke norm voor informatiebeveiligingsmanagementsystemen. NEN 7510 is de Nederlandse norm die specifiek is ontwikkeld voor de gezondheidszorg en voortbouwt op ISO 27001 met aanvullende eisen voor de bescherming van patiëntgegevens. Voor zorginstellingen is NEN 7510 daarmee de meest relevante en specifieke standaard.
In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het verschil tussen beide normen, wat dit betekent voor de dagelijkse praktijk en hoe zorginstellingen een softwareleverancier op dit vlak kunnen beoordelen.
Wat dekt NEN 7510 dat ISO 27001 niet dekt?
NEN 7510 dekt specifieke beveiligingseisen voor de bescherming van patiëntgegevens in de Nederlandse gezondheidszorg die niet terugkomen in ISO 27001. Waar ISO 27001 een generiek raamwerk biedt dat in elke sector toepasbaar is, vertaalt NEN 7510 die principes naar de concrete context van zorgverlening, medische dossiers en de uitwisseling van gezondheidsgegevens.
Concreet voegt NEN 7510 onder meer het volgende toe:
- Specifieke eisen rondom de toegang tot en het beheer van patiëntgegevens, inclusief logging van wie welke gegevens heeft ingezien
- Richtlijnen voor de uitwisseling van medische informatie tussen zorgverleners en instellingen
- Aanvullende maatregelen voor mobiele apparaten en draadloze communicatie in zorgsettings
- Eisen die aansluiten op de Nederlandse wet- en regelgeving, waaronder de AVG en de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO)
ISO 27001 legt de basis voor een goed ingericht informatiebeveiligingsmanagementsysteem, maar laat de invulling per sector grotendeels open. NEN 7510 vult die ruimte in voor de zorg met concrete, sectorspecifieke maatregelen. Beide normen sluiten op een logische manier op elkaar aan: NEN 7510 is in feite een zorgspecifieke uitbreiding op de ISO 27001-structuur.
Is ISO 27001 of NEN 7510 verplicht voor zorginstellingen?
Er bestaat geen wettelijke verplichting die zorginstellingen verplicht om ISO 27001- of NEN 7510-gecertificeerd te zijn, maar NEN 7510 geldt in de praktijk als de erkende standaard voor informatiebeveiliging in de Nederlandse zorg. Toezichthouders zoals de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de Autoriteit Persoonsgegevens hanteren NEN 7510 als maatstaf bij de beoordeling van informatiebeveiliging binnen zorginstellingen.
Bovendien stellen steeds meer zorgverzekeraars, aanbestedende partijen en samenwerkingspartners NEN 7510-compliance als voorwaarde. In de praktijk betekent dit dat zorginstellingen die aantoonbaar voldoen aan NEN 7510 sterker staan bij audits, inkooptrajecten en samenwerkingsverbanden.
Voor softwareleveranciers die actief zijn in de zorg geldt een vergelijkbare redenering: een leverancier met NEN 7510-certificering of een aantoonbare NEN 7510-conforme werkwijze biedt zorginstellingen meer zekerheid dan een leverancier die uitsluitend ISO 27001-gecertificeerd is. Certificering is geen wettelijke eis, maar wel een steeds gebruikelijker verwachting binnen de sector.
Kunnen zorginstellingen beide certificeringen tegelijk behalen?
Ja, zorginstellingen kunnen beide certificeringen tegelijk behalen en in de praktijk worden ze vaak gecombineerd. Omdat NEN 7510 voortbouwt op de structuur van ISO 27001, overlappen de vereiste maatregelen en processen grotendeels. Een organisatie die het traject voor NEN 7510 doorloopt, voldoet daarmee aan een groot deel van de ISO 27001-eisen.
Gecombineerde certificering biedt meerdere voordelen. Intern biedt die een samenhangend raamwerk voor informatiebeveiliging dat zowel sectorspecifiek als internationaal erkend is. Extern vergroot het de aantoonbaarheid richting toezichthouders, partners en opdrachtgevers. Voor grotere zorginstellingen die ook samenwerken met partijen buiten de zorg, kan de internationale herkenbaarheid van ISO 27001 een extra argument zijn om beide certificeringen na te streven.
Het gecombineerd behalen van beide certificeringen vraagt wel om een zorgvuldige voorbereiding en een duidelijk ingerichte interne organisatie rondom informatiebeveiliging. Een externe auditor kan hierbij beide normen in samenhang beoordelen, wat de doorlooptijd en kosten beperkt ten opzichte van twee afzonderlijke trajecten.
Wat zijn de praktische gevolgen voor digitale mediaopslag in de zorg?
Voor de opslag van digitale media zoals video, foto’s en audio in de zorg betekenen ISO 27001 en NEN 7510 dat er concrete technische en organisatorische maatregelen nodig zijn om privacygevoelig beeldmateriaal aantoonbaar veilig te beheren. Dit gaat verder dan het simpelweg opslaan van bestanden op een beveiligde server.
In de praktijk vertaalt dit zich naar eisen als:
- Versleuteling van mediabestanden, zowel tijdens transport als bij opslag
- Strikte toegangscontrole, zodat alleen bevoegde medewerkers media kunnen inzien of bewerken
- Logging van wie welk bestand heeft geopend, gedeeld of gewijzigd
- Beheer van mediabestanden op apparaten, zodat privacygevoelig materiaal niet terechtkomt in persoonlijke mediagalerijen
- Duidelijke afspraken over bewaartermijnen en het verwijderen van bestanden
Digitale media zijn in de zorg geen bijzaak. Beeldmateriaal van behandelingen, voortgangsregistraties en videocontact met cliënten maakt steeds vaker deel uit van het zorgproces. Dat vraagt om een mediaomgeving die niet alleen functioneel is, maar ook aantoonbaar voldoet aan de eisen van informatiebeveiliging in de zorg.
Hoe beoordelen zorgorganisaties of een softwareleverancier voldoet?
Zorgorganisaties kunnen een softwareleverancier beoordelen op informatiebeveiliging door te vragen naar certificeringen, verwerkersovereenkomsten en de technische inrichting van het platform. De aanwezigheid van een ISO 27001- of NEN 7510-certificering is een duidelijk en verifieerbaar startpunt, maar een volledige beoordeling vraagt om meer.
Relevante vragen bij de beoordeling van een leverancier zijn onder meer:
- Beschikt de leverancier over een geldige ISO 27001- en/of NEN 7510-certificering?
- Waar worden gegevens opgeslagen en voldoet de opslaglocatie aan de AVG?
- Is er een verwerkersovereenkomst beschikbaar die voldoet aan de wettelijke vereisten?
- Hoe is toegangscontrole geregeld en ondersteunt het platform Single Sign-On via bestaande systemen zoals Active Directory?
- Kan het platform worden geïntegreerd met het ECD of EPD van de instelling?
- Hoe gaat de leverancier om met incidenten en datalekken?
Een leverancier die transparant is over zijn beveiligingsmaatregelen, actief meewerkt aan due diligence en aantoonbare certificeringen heeft, geeft zorginstellingen de zekerheid die nodig is om media veilig onderdeel te maken van de dagelijkse zorgworkflow.
Hoe arQive helpt met informatiebeveiliging in de zorg
arQive is een Nederlands SaaS-platform voor veilig digitaal mediabeheer, specifiek ontwikkeld voor de zorg. Het platform ondersteunt de volledige workflow rondom media: van opname tot opslag, bewerking, terugvinden en veilig delen met collega’s of andere zorgprofessionals. arQive beschikt over zowel ISO 27001- als NEN 7510-certificering, en mediaopslag vindt plaats binnen Microsoft Azure.
Voor zorginstellingen biedt arQive onder meer:
- Veilige opname via de arQive Camera App, waarbij beeldmateriaal versleuteld wordt opgeslagen en niet in de persoonlijke mediagalerij terechtkomt
- Integratie met ECD- en EPD-systemen, zodat media onderdeel worden van het bestaande zorgdossier
- Single Sign-On via Active Directory, voor eenvoudig en veilig inloggen
- Strikte toegangscontrole en logging, afgestemd op de eisen van NEN 7510
- Automatische transcriptie en samenvatting van gesprekken en opnames
- Een schaalbare omgeving die past bij zowel grotere instellingen als kleinere zorgpraktijken
Wil je weten hoe arQive aansluit op de informatiebeveiliging en mediaworkflow van jouw organisatie? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.
Gerelateerde artikelen
- Hoe deel je foto's veilig binnen een zorginstelling?
- Waarom is een losse camera-app veiliger dan de standaard fotogalerij?
- Wat is een behandelrelatie en hoe bepaalt die wie beelden mag inzien?
- Hoe kies je de juiste software voor foto's delen in de zorg?
- Wat is NEN 7510 en wat betekent dit voor medisch mediabeheer?