Voor het delen van beeldmateriaal in de zorg zijn NEN 7510 en ISO 27001 de twee meest relevante certificeringen. NEN 7510 is specifiek ontwikkeld voor informatiebeveiliging in de Nederlandse gezondheidszorg en vormt daarmee de sectorspecifieke standaard. ISO 27001 biedt een bredere, internationaal erkende basis voor informatiebeveiliging. Samen geven deze certificeringen zorginstellingen en hun leveranciers een betrouwbaar kader voor het veilig werken met privacygevoelig beeldmateriaal. In dit artikel bespreken we wat beide certificeringen inhouden, hoe ze zich tot elkaar verhouden en waarop je moet letten bij de keuze van een mediaplatform.
Welke wet- en regelgeving geldt voor beeldmateriaal in de zorg?
Beeldmateriaal in de zorg valt onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), aangevuld met de Nederlandse Uitvoeringswet AVG (UAVG) en sectorspecifieke richtlijnen zoals de NEN 7510-norm. Foto’s, video’s en audio-opnamen van cliënten of patiënten worden beschouwd als bijzondere persoonsgegevens. Dat betekent dat er strengere eisen gelden voor de manier waarop deze gegevens worden verzameld, opgeslagen en gedeeld.
Concreet betekent dit dat zorginstellingen moeten kunnen aantonen dat beeldmateriaal alleen wordt gebruikt voor een welomschreven doel, dat er een geldige grondslag is voor de verwerking en dat de gegevens adequaat zijn beveiligd. Toestemming van de cliënt is in veel gevallen vereist, tenzij een andere wettelijke grondslag van toepassing is. Naast de AVG gelden ook de WGBO (Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst) en sectorrichtlijnen vanuit brancheorganisaties als NVZ en ActiZ.
Voor digitale media in het zorgproces is het dus niet voldoende om alleen te zorgen voor veilige opslag. Ook het delen van beeldmateriaal met collega’s, behandelaars of andere zorgprofessionals moet aantoonbaar veilig en doelgericht plaatsvinden.
Wat is NEN 7510 en waarom is het relevant voor zorginstellingen?
NEN 7510 is de Nederlandse norm voor informatiebeveiliging in de gezondheidszorg. De norm beschrijft hoe zorginstellingen en hun leveranciers moeten omgaan met de beveiliging van patiënt- en cliëntgegevens, inclusief digitale media zoals foto’s, video’s en audio-opnamen. Certificering toont aan dat een organisatie structureel voldoet aan de beveiligingseisen die specifiek gelden voor de zorgsector.
De norm is gebaseerd op ISO 27001, maar uitgebreid met zorgspecifieke eisen en richtlijnen die aansluiten op de Nederlandse wetgeving en de praktijk van zorginstellingen. Denk aan eisen rondom toegangsbeheer, versleuteling van gegevens, logging van gebruik en de beveiliging van mobiele apparaten die in zorgomgevingen worden gebruikt.
Voor zorginstellingen is NEN 7510 relevant omdat toezichthouders zoals de Autoriteit Persoonsgegevens en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) verwachten dat zorginstellingen aantoonbaar voldoen aan geldende beveiligingsstandaarden. Een platform of leverancier met NEN 7510-certificering biedt daarmee een directe bijdrage aan de compliance van de zorginstelling zelf.
Wat houdt ISO 27001-certificering in voor een zorgplatform?
ISO 27001 is de internationale standaard voor informatiebeveiliging. Een platform of organisatie met ISO 27001-certificering heeft aantoonbaar een managementsysteem ingericht waarmee informatiebeveiligingsrisico’s structureel worden geïdentificeerd en beheerst en de beveiliging wordt verbeterd. De certificering wordt afgegeven door een onafhankelijke, geaccrediteerde partij na een externe audit.
Voor een zorgplatform betekent ISO 27001-certificering dat de leverancier processen heeft ingericht voor risicoanalyse, toegangsbeheer, incidentbeheer, continuïteit en periodieke evaluatie van beveiligingsmaatregelen. Het is geen eenmalige beoordeling: gecertificeerde organisaties worden jaarlijks geauditeerd en moeten elke drie jaar een volledige hercertificering doorlopen.
Vanuit het perspectief van een zorginstelling biedt ISO 27001-certificering bij een leverancier zekerheid dat informatiebeveiliging structureel is geborgd. Het is een van de meest gevraagde certificeringen bij aanbestedingen en leveranciersbeoordelingen binnen de zorg.
Welk verschil maakt NEN 7510 ten opzichte van ISO 27001?
Het belangrijkste verschil is dat NEN 7510 sectorspecifiek is voor de Nederlandse gezondheidszorg, terwijl ISO 27001 een generieke, internationale norm is die van toepassing is op elke sector. NEN 7510 bouwt voort op ISO 27001 en voegt zorgspecifieke beheersmaatregelen en richtlijnen toe die direct aansluiten op de Nederlandse zorgpraktijk.
Praktisch gezien dekt ISO 27001 de brede basis van informatiebeveiliging, terwijl NEN 7510 aanvullende eisen stelt die specifiek relevant zijn voor het werken met patiënt- en cliëntgegevens. Denk aan richtlijnen rondom het gebruik van medische systemen, de uitwisseling van gegevens tussen zorginstellingen en de beveiliging van mobiele apparaten in zorgomgevingen.
Voor zorginstellingen geldt: een leverancier met alleen ISO 27001 voldoet aan een serieuze beveiligingsstandaard, maar een leverancier met ook NEN 7510 heeft specifiek aangetoond te voldoen aan de eisen die gelden binnen de gezondheidszorg. Bij de selectie van een mediaplatform voor de zorg verdient een combinatie van beide certificeringen de voorkeur.
Hoe controleer je of een platform veilig genoeg is voor beeldmateriaal?
Een platform is veilig genoeg voor beeldmateriaal in de zorg als het aantoonbaar voldoet aan NEN 7510 en ISO 27001, de gegevens versleuteld opslaat en transporteert, en toegangsbeheer biedt dat aansluit op de eisen van de zorginstelling. Vraag altijd om concrete documentatie en certificaten, niet alleen om marketingclaims.
Controleer bij de evaluatie van een platform minimaal de volgende punten:
- Certificeringen: Zijn NEN 7510 en ISO 27001 actueel en afgegeven door een geaccrediteerde partij?
- Gegevensopslag: Waar worden de gegevens opgeslagen? Bij voorkeur binnen de Europese Economische Ruimte, bij een betrouwbare cloudprovider.
- Versleuteling: Worden bestanden versleuteld opgeslagen én versleuteld verzonden?
- Toegangsbeheer: Ondersteunt het platform rolgebaseerde toegang en integratie met bestaande systemen zoals Active Directory?
- Verwerkersovereenkomst: Biedt de leverancier een AVG-conforme verwerkersovereenkomst?
- Logging en auditing: Is inzichtelijk wie toegang heeft gehad tot welk beeldmateriaal?
Vraag ook naar de manier waarop de leverancier omgaat met beveiligingsincidenten en hoe updates en patches worden beheerd. Een transparante leverancier deelt deze informatie proactief.
Wat zijn de gevolgen van het delen van beeldmateriaal via een niet-gecertificeerd platform in de zorg?
Het delen van beeldmateriaal via een platform zonder adequate certificeringen kan leiden tot schending van de AVG en de NEN 7510-norm, met als mogelijke gevolgen een meldplicht bij de Autoriteit Persoonsgegevens, reputatieschade en in ernstige gevallen een boete. Belangrijker nog: het kan het vertrouwen van cliënten en medewerkers schaden.
Praktisch gezien is het risico niet alleen juridisch van aard. Beeldmateriaal dat via onbeveiligde kanalen wordt gedeeld, zoals reguliere e-mail of consumentenapps, kan worden onderschept of terechtkomen bij onbevoegden. Dat is niet alleen een beveiligingsprobleem, maar ook een kwaliteitsprobleem: zorgprofessionals kunnen niet effectief samenwerken als ze niet zeker weten of gedeelde informatie veilig en vertrouwelijk blijft.
Zorginstellingen zijn zelf verantwoordelijk voor de naleving van de AVG, ook als ze gebruikmaken van externe leveranciers. Een ongeschikte leverancier ontslaat de zorginstelling niet van haar eigen verplichtingen. Het kiezen van gecertificeerde oplossingen is daarmee niet alleen een compliance-kwestie, maar ook een voorwaarde voor professioneel en verantwoord werken met digitale media in de zorg.
Hoe arQive helpt met het delen van beeldmateriaal via een gecertificeerd platform in de zorg
arQive is een Nederlands mediaplatform dat specifiek is ontwikkeld voor organisaties die werken met privacygevoelig beeldmateriaal. Het platform beschikt over zowel ISO 27001- als NEN 7510-certificering en biedt daarmee een aantoonbaar veilige basis voor het opnemen, opslaan, bewerken en delen van foto’s, video’s en audio binnen de zorg.
Voor zorginstellingen biedt arQive onder meer:
- Veilige opslag van mediabestanden binnen Microsoft Azure, binnen de Europese Economische Ruimte
- Versleutelde opname via de arQive Camera App, zodat beeldmateriaal niet in de reguliere mediagalerij van het apparaat terechtkomt
- Integratie met ECD/EPD-systemen en Active Directory voor Single Sign-On en rolgebaseerd toegangsbeheer
- AVG-conforme verwerkersovereenkomst en transparante logging van toegang en gebruik
- Functies voor automatische transcriptie en samenvatting van gespreksopnamen
Zo wordt beeldmateriaal niet alleen veilig beheerd, maar ook een praktisch onderdeel van de dagelijkse workflow van zorgprofessionals. Wil je weten hoe arQive voor zorginstellingen past binnen jouw organisatie? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.
Gerelateerde artikelen
- Mag je beeldmateriaal van cliënten opslaan op een telefoon?
- Wat zijn de gevaren van WhatsApp voor het delen van patiëntfoto's?
- Kan automatische transcriptie helpen bij het vastleggen van zorgmomenten?
- Hoe gebruik je video veilig bij supervisie en opleiding in de zorg?
- Wat is NEN 7510 en wat betekent dit voor medisch mediabeheer?